دکتر علی باکویی عضو هیأت علمی دانشگاه،فارغ التحصیل دکتری فیزیک هسته‌ای و ذرات بنیادی از دانشگاه دولتی مسکو نیز با اشاره به تاریخ تلاش ایران برای دستیابی به انرژی هسته‌ای اظهار کرد: شروع فعالیت هسته‌ای ایران تقریباً به سال ۱۳۳۵ بر می‌گردد که مجلس شورای ملی ایجاد مرکز اتمی دانشگاه تهران را تصویب کرد. در سال ۱۳۴۰ بود که شتابدهنده «واندوگراف» و مرکز پزشکی هسته‌ای در همین مرکز اتمی دانشگاه تهران راه اندازی شد.
وی با بیان اینکه در این راستا، راکتور ۵مگاواتی در سازمان انرژی اتمی تأسیس شد، گفت: در سال ۱۳۵۷ این راکتور با سوخت ۹۳ درصد غنی شده کار می‌کرد که این سوخت می‌تواند مصارف نظامی داشته باشد اما امریکایی‌ها این سوخت را در اختیار ایران قرار دادند.
وی تصریح کرد: محققان کشور بعد از انقلاب به جهت تحریم‌ها مجبور شدند سوخت راکتور را عوض کنند و به ۲۰ درصد غنی شده تغییر بدهند؛ همین تحریم‌ها باعث شد که به سوخت غنی شده ۲۰ درصدی دست پیدا کنیم.
فارغ التحصیل دکتری فیزیک هسته‌ای و ذرات بنیادی اضافه کرد: در سال ۱۳۵۳ دولت وقت، قرارداد ساخت ۴و احد نیروگاه اتمی در بوشهر، اصفهان، کازرون و ساوه را با شرکت‌های آلمانی و فرانسوی منعقد کرد؛ همزمان قراردادی برای راه اندازی مرکز هسته‌ای در اصفهان برای پشتیبانی از این نیروگاه‌ها منعقد شد.
عضو هیأت علمی دانشگاه افزود: در آن زمان رقابتی بین ترکیه، ایران و پاکستان در زمینه غنی سازی اورانیوم وجود داشت از این رو ایران و این دو کشور همزمان شروع به فعالیت هسته‌ای کردند. در همه این امور امریکایی‌ها حضور داشتند اما بعد از پیروزی انقلاب، رابطه دو کشور ایران و آمریکا قطع و کارشکنی‌های این کشور شروع شد.
باکویی تاکید کرد: با وجود این کارشکنی‌ها، ایران دست از فعالیت‌های هسته‌ای برنداشت و تاکنون تحقیقات خود را به انجام رسانده است. این فعالیت‌ها رشد چشمگیر متفاوتی داشته است. همه این رشدها در کشور صفر تا صد بومی و داخلی کشور بوده و ما از دستاوردهای دانشمندان خودمان در زمینه فناوری هسته‌ای بهره می بریم.
وی با بیان اینکه دستاوردهای فناوری هسته‌ای ما با دستاوردهای ما در فناوری‌های دیگر متفاوت است، گفت: این به این دلیل است که با هدف انحصار گرایی هیچ کشوری به کشور دیگری در زمینه فناوری هسته‌ای کمک نمی‌کند.
وی با تاکید بر اینکه تا قبل از انقلاب در فناوری هسته‌ای وابسته به کشورهای بزرگ بودیم، گفت: اما بعد از انقلاب هر چه پیشرفت کردیم با اتکا به محققان خودمان بوده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه عنوان کرد: چیزی که غربی‌ها را نگران کرده این است که ایران طی این مدت بدون کمک خارجی‌ها به این رشد دست پیدا کرده و می‌تواند به راحتی انحصار هسته‌ای را بشکند؛ همانطور که یکی از فرماندهان ایرانی در جنگ اعلام کرد: «هر وقت مسیر را گم کردید ببینید توپخانه دشمن کجا را هدف قرار داده آنجا جبهه خودی است» لذا وقتی مشاهده می‌کنیم که دشمن برای جلوگیری از ادامه تلاش ایران این همه تحریم وضع کرده، نشانگر این است که به درستی مسیر توسعه و پیشرفت فناوری هسته‌ای را در پیش گرفته‌ایم؛ همین موضوع دشمن را عصبانی کرده است.
باکویی با تاکید بر اینکه ایران عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای «NPT» است و پیمان بسته که از فناوری هسته‌ای در راستای ساخت سلاح و بمب هسته‌ای استفاده نکند، گفت: ایران در سال ۱۳۵۰ قبل از انقلاب و در سال ۱۳۷۴ بعد از انقلاب این معاهده را امضا کرده است؛ همچنین ما موافقت‌هایی با آژانس بین المللی انرژی اتمی داشتیم که رضایت دادیم که نظارت خودش را بر تأسیسات هسته‌ای کشور بیشتر کند. بنابراین آنها کاملاً در جریان فعالیت‌های ما هستند و این نشان می‌دهد که ما گرایش نظامی نداشته‌ایم.
فارغ التحصیل دکتری فیزیک هسته‌ای و ذرات بنیادی از دانشگاه دولتی مسکو با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری گفت: بر اساس آنچه که رهبری فرمودند و آموزه‌های دینی مان، ما به سمت سلاح‌های کشتار جنگی نرفتیم و نخواهیم رفت زیرا مقید به آموزه‌های دینی مان هستیم. در نتیجه آنها هم این را می‌دانند اما فشاری که به ما می‌آوردند برای رسیدن به فناوری صلح امیز هسته‌ای است چراکه نمی خوهند ما همین فناوری صلح آمیز را هم داشته باشیم در حالی که خودشان استفاده می‌کنند و در انحصار دارند.
عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه داد: ایران ضمن پیشرفت در فناوری هسته‌ای و به کارگیری این تکنولوژی در حوزه‌های مختلف، حاضر به انتقال آن به سایر کشورهاست. درست است که فناوری هسته‌ای نسبت به سایر فناوری‌ها، یک تکنولوژی جوان است اما تحقیقات در این زمینه قدمت زیادی در کشور ما دارد. ضمن اینکه بسیاری از کشورها طی دهه‌های قبل، تحقیقات هسته‌ای خود را آغاز کرده بودند در حالی که هیچگاه نتایج آن منتشر نمی‌شد.
وی با تاکید بر اینکه فناوری هسته‌ای نسبت به کاربردهای مختلف هنوز اول راه است و می‌تواند در رفاه زندگی مردم و توسعه کشور خیلی مؤثر باشد، گفت: کاربردهایی که فناوری هسته‌ای دارد می‌تواند به پیشرفت سایر فناوری‌ها سرعت بخشد. مسلماً استفاده از تکنولوژی هسته‌ای کیفیت بسیاری از فناوری‌های دیگر را افزایش می‌دهد.
به گفته وی، یکی از مزیت‌های مهم فناوری هسته‌ای این است که میعادگاه سایر تکنولوژی هاست بدان معنا که برای توسعه این فناوری، فناوری‌های دیگر بکار گرفته می‌شوند و در نتیجه توسعه این فناوری توسعه فناوری‌های دیگر را به دنبال دارد. هر فناوری شاید به خودی خود پیشرفت و خروجی خوبی داشته باشد اما در تعامل با این فناوری به نتیجه بهتر و با کیفیت تری می‌رسد. بنابر این لازم است که در توسعه و پیشرفت این تکنولوژی دقت بالایی به کار برده شود تا با بالاترین استانداردها در همه فناوری‌ها رسوخ کند.
به گفته باکویی، به زبان ساده می‌توان گفت پیشرفت در فناوری هسته‌ای پیشرفت در سایر علوم را به دنبال دارد و با همراهی تکنولوژی هسته‌ای پیشرفت چشمگیرتری خواهد داشت. همانگونه که امروزه شاهد هستیم این فناوری به کمک سایر علوم از قبیل پزشکی، محیط زیست، کشاورزی، امنیت، نفت، حوزه‌های مختلف صنعتی و … آمده و در پیشرفت آنها را نقش داشته است.
عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس خاطرنشان کرد: به دلیل اینکه این فناوری می‌تواند باعث رشد و توسعه سایر فناوری‌ها، رفاه مردم و پیشرفت کشور شود مقام معظم رهبری هم تاکید دارند که نباید از صنعت هسته‌ای غافل شویم.
وی با تاکید بر اینکه ما برنامه دراز مدتی در حوزه استفاده از فناوری هسته‌ای داریم اما به خوبی در اجرای آن موفق نبوده‌ایم، گفت: البته که تأکیدات رهبری به اجرای این برنامه‌ها می‌تواند تحولی در کشور ایجاد کند.
باکویی با اشاره به کاربرد فناوری هسته‌ای در کشور گفت: کاربردهای فناوری هسته‌ای زیاد است. در ایران هم تاکنون بسیاری از آنها بومی شده است. تاکنون ما در حوزه کشاورزی و تولید و اصلاح بذر، افزایش بازدهی بذرگندم، نخود مقاوم به بیماری، اصلاح ژنتیکی برنج، شیرین سازی آب دریا، تولید برق، حوزه پزشکی و تشخیص بیماری‌ها، تولید رادیوداروها، نشت یابی خطوط انتقال نفت و گاز، صنعت شیشه سازی و… از فناوری هسته‌ای بهره برده‌ایم.
وی در پایان تاکید کرد: به صورت کلی، زمینه برای رشد این فناوری در کشورمان به خوبی فراهم است و ما حتی توانایی تولید راکتورهای هسته‌ای در کشور را هم بزودی خواهیم داشت.